SISMS
RSS
wtorek, 27 czerwca 2017, 178 dzień roku, imieniny Cypriana, Emanueli, Władysława
Zamknij pasek info24
INFO24
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Z dziejów parafii p.w. Św. Wawrzyńca Męczennika w Sąpolnie - PARAFIA ŚW. WAWRZYŃCA - Parafie - Urząd Gminy Przechlewo.

 

Pobierz PDF

Z dziejów parafii p.w. Św. Wawrzyńca Męczennika w Sąpolnie

 

         Z dziejów parafii p.w. św. Wawrzyńca Męczennika w Sąpolnie

1326 r. – Wielki mistrz krzyżacki (Werner von Orseln) Mirosławowi i jego braciom wystawia dokument lokacyjny na Sąpolno i Konarzyny. Jest klauzula potwierdzająca Konarskiemu i jego następcom prawo patronatu kościelnego w ich dobrach. Być może już wtedy (lub niedługo później ?) istniał tu kościół.

połowa XVI w. – Sąpolno było samodzielną parafią.

XVI w. – Była kaplica w dworku w Jemielnie „we wszystkie aparaty do Mszy św. obficie zaopatrzona”.

przełom XVI i XVII w. – Na około 30 lat kościołem zawładnęli protestanci, gdyż Konarscy przeszli na protestantyzm.

1617 r. – Arcybiskup Gembicki przyłączył Sąpolno do parafii konarzyńskiej. „Niedługo potem” zbudowano nowy kościół. Okolica znalazła się w utworzonym dekanacie człuchowskim.

1629 r. – W dokumencie czytamy: „Kościół w Sampolni dziedziczny mojej majętności zaraz po zbudowaniu swoim jako filia nalazł się do kościoła konarzyńskiego”.

1653 r. – Wizytator Trebnic pisze: „Przed wielu laty kościół się spalił, a nikt wtedy nie pomyślał, żeby go na nowo wskrzesić”. Pożar miał miejsce około 1640 r.

1685 r. –  Kasztelan gdański, Jan Piotr Tuchołka zbudował nową świątynię, w której: „jest tu jeden dzwon, mosiężna figurka, 4 ornaty i 4 lichtarze cynowe”.

1744 r. – Piotr Tuchołka zbudował nową kaplicę w Jemielnie. 

 - 001.jpg

Dwór w Jemielnie- znajdowała się tu kaplica (widok sprzed wojny).

1766 r. – Kronikarz odnotował, że „kościół znajdował się w dobrym stanie”.

1797 r. – Ostatnie nabożeństwo w miejscowym kościele.

31 I 1817 r. – Pełnomocnik rodziny Skórzewskich (Żynda), widząc chylący się ku upadkowi kościół, wystosował podanie do rejencji kwidzyńskiej. Prosił o zezwolenie na rozbiórkę świątyni i przeznaczenie pozyskanych cegieł na remont podobnej w Konarzynach.

1817 r. – Kościół rozebrano, a na cmentarzu pozostał jedynie drewniany krzyż.

1821 r. – W szkole rozpoczął pracę pierwszy katolicki nauczyciel Holland (do 1830 r.).

ok. poł. XIX w. – Joachim Dawid Fink (właściciel Garbka od 1834 r.) wybudował w Sąpolnie kaplicę.

- 002.jpg 

Pierwsza szkoła w Sąpolnie z 1821 r.

16 VII 1821 r. – Na podstawie bulli „De salute animarum” okolica weszła w skład diecezji chełmińskiej.

1847 r. – Powołano parafię ewangelicką z siedzibą w Sąpolnie.

1859 r. – Ewangelicy wybudowali neogotycką świątynię.

- 003.jpg

Kościół ewangelicki (około 1930 r.)

1862 - 1878 – W miejscowej szkole miał miejsce rozdział religijny.

28 XII 1866 r. – Organistą, kościelnym i nauczycielem w Gnojewie  (powiat malborski) został August Mausolf z Sąpolna.

12 IV 1868 r. – Odnotowano tu pierwsze powołanie duchowne (święcenia). Leon Masłowski (ur. 20 IX 1843 r. w Sąpolnie, w rodzinie organisty Mateusza) pełnił obowiązki duszpasterskie w Pelplinie, Brusach, Pieniążkowie i Polskim Brzoziu.

1885 r. – Spośród 548 mieszkańców 335 było katolikami.

1 X 1886 r. – Do tego czasu duchowni sprawowali zwierzchnictwo nad szkołą.

1915 – 1918 – Pod kierunkiem duchownego z Konarzyn przeprowadzono zbiórki złota i pieniędzy w ramach ośmiu pożyczek wojennych. Zbierano też przedmioty i części garderoby, które miały być podarowane walczącym na froncie.

1919 r. – Odłączono od parafii konarzyńskiej i przyłączono do przechlewskiej następujące miejscowości: Sąpolno, Nowa Wieś, Garbek, Korne, Jemielno, Krasne, Miroszewo, Jarzębnik (w sumie 816 wiernych).

9 VIII 1928 r. – Decyzją „Rady Szkolnej” powierzono stanowisko tzw. pierwszego nauczyciela katolikowi, a nie jak dotychczas ewangelikowi.

14 VI 1929 r. – Utworzono w Pile Wolną Prałaturę, w której skład weszła parafia przechlewska wraz z Sąpolnem.  

1933 r. – Rozpoczęto budowę kościoła.

1933 r. – Największa w historii liczba dzieci katolickich w szkole – 171 (przy 38 ewangelickich).

- 004.jpg 

Lata 30. XX w.

6 V 1934 r. – Konsekracja świątyni (filia Przechlewa) pod wezwaniem św. Wawrzyńca Męczennika, której duszpasterzem został wikariusz przechlewski ks. Alojzy Skierka.

 - 005.jpg

1935 r.

19 VIII 1934 r. – Przybyły tu siostry zakonne elżbietanki: Sebastia Hein i Zyta Dunajska.

1934 r. – Zbudowano kapliczki przydrożne: św. Wawrzyńca w Sąpolnie i Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowej Wsi.

 - 006.jpg

1936 r.

1934 r. – Siostry zakonne założyły przedszkole dla 30 dzieci. Prowadziła je siostra Zyta Dunajska, a od 1937 do stycznia 1945 r. siostra Adelgundis Markwitan.

1934 r. – Po dwóch dniach działalności przedszkola lokalni działacze NSDAP podjęli nieudaną próbę zamknięcia go i przejęcia lokalu.

 - 007.jpg

1936 r.

1940 – 1944 – Ksiądz Alojzy Skierka pełnił obowiązki duchownego w Konarzynach. Słuchał tam spowiedzi po polsku.

XII 1944 r. – Opuścił parafię ks. Alojzy Skierka.

 - 008.jpg

Przed 1940 r.

I 1945 r. – Siostry elżbietanki wyjechały do Przechlewa, a potem do Torunia.

26 VII 1945 r. – Wróciły do Sąpolna siostry: Kazimiera Werr, Barbara Behnke, Konrada Kozłowska.

1945 – 1953 – Duchownym (wikariusz, potem proboszcz) był ks. Jan Dec.

15 VIII 1945 r. – Okolica weszła w skład Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej (powszechnie zwana diecezją gorzowską).

10 IX 1946 r. – Nauczanie religii w szkole rozpoczął ks. Jan Dec (do 1948 r.).

1946 r. – Wzniesiono krzyże przydrożne w Nowej Wsi, Płaszczycy i Sąpolnie.

1948 r. – Odnotowano pierwsze po wojnie powołanie zakonne. Nauczycielka miejscowej szkoły, Leokadia Senska trafiła do zgromadzenia zakonnego we Wrocławiu.

19 V 1951 r. – Sąpolno wraz z okolicznymi miejscowościami „oderwało” się od kościoła w Przechlewie i utworzyło samodzielną parafię.

1953 – 1983 – Obowiązki proboszcza pełnił ks. Jan Smolicki.

XII 1956 r. – Przywrócono naukę religii w szkołach.

1966 r. – Zbudowano kolejny krzyż w Sąpolnie.

28 VI 1972 r. – Sąpolno znalazło się w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

- 009.jpg 

Ks. Jan Smolicki, Helena i Józef Ginter (1973 r.)

11 VI 1980 r. – Zakończyło działalność Zgromadzenie Sióstr Świętej Elżbiety. Siostry Barbara i Konrada przeprowadziły się do Orłowa.

 - 010.jpg

Ks. Jan Smolicki (dożynki w szkole 1980 r.)

1981 r. – Zbudowano plebanię.

1982 r. – Wzniesiono krzyż przydrożny w Czosnowie, a w kolejnym roku w Garbku.

1983 – 1996 – Proboszczem był ks. Kazimierz Benkowski.

1983 r. – Rozpoczęto budowę świątyni w Nowej Wsi.

13 VII1984 r. – Ks. Biskup Ignacy Jeż dokonał poświęcenia kościoła p. w. Niepokalanego Poczęcia NMP w Nowej Wsi.

- 011.jpg 

Świątynia w Nowej Wsi

25 III 1992 r. – Parafia weszła w skład diecezji pelplińskiej.

1996 – 2007 – Obowiązki proboszcza pełnił ks. Mieczysław Patałuch.

1 XII 1996 r. – Korne przekazano do parafii Konarzyny („Dekret z 19 XI 1996 r.”).

1997 r. – Budowa kaplicy przedpogrzebowej.

 - 012.jpg

Kaplica przedpogrzebowa

1 I 2001 r. – Sąpolno znalazło się w dekanacie borzyszkowskim.

2002 r. – Wojciech Schmidt ufundował replikę zniszczonego pomnika św. Jana Nepomucena w Jemielnie.

1 VII 2007 r. - Obowiązki proboszcza objął ks. Ireneusz Brzeziński.

19 VIII 2010 r. – Kościół w Sąpolnie wraz ze znajdującym się pod nim gruntem został      wpisany do rejestru zabytków Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

2011 r. – Kościół w Nowej Wsi doczekał się nowej elewacji.

2013 r. – Remont świątyni w Sąpolnie (elewacja, dachy, zegar na wieży) oraz budowa nowego ogrodzenia.

- 013.jpg

Przed remontem

- 014.jpg

Po remoncie

2014 r. – Remont kaplicy przedpogrzebowej, zagospodarowanie terenu wokół kościoła.

2016 r. – Odnowienie wnętrza świątyni parafialnej.

          Opracowanie i zdjęcia Mścisław Wikaryjczak

Dariusz Szopiński, e-mail: promocja@przechlewo.pl (Opracowanie i zdjęcia Mścisław Wikaryjczak)
Ilość wyświetleń:
779
Zbliżające się wydarzenia
  • Serwis Samorządowu
  • Bezpłatny System Informacyjny - SISMS
  • Lokalna Grupa Działania Ziemi Człuchowskiej
  • Lokalna Grupa Rybacka Pojezierze Krajeńskie
  • Państwowa Komisja Wyborcza
  • Pomorski Ośrodek Doradztw Rolniczego
  • Pomorski Urząd Wojewódzki
  • Pomorskie w Unii
  • Pomorskie.eu
  • Portal NGo
  • Powiatowy Urząd Pracy w Człuchowie
  • Przechlewo24.pl
  • Starostwo Powiatowe w Człuchowie
  • Triathlon Przechlewo
  • Związek Gmin Pomorskich
  • WFOŚiGW w Gdańsku
  • Pomorskie 2020
Logo Ministerstwa Cyfryzacji i Administracji Projekt pn. "Budowa samorządowego portalu internetowego z dostosowaniem do potrzeb osób niepełnosprawnych" dofinansowany ze środków Ministra Administracji i Cyfryzacji
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij