SISMS
RSS
Zamknij
piątek, 24 marca 2017, 83 dzień roku, imieniny Gabrieli, Marka, Seweryna
Zamknij pasek info24
INFO24
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Informacje ogólne - ZABYTKI - Urząd Gminy Przechlewo.

 

Pobierz PDF

Informacje ogólne

 

NAJWAŻNIEJSZE ZABYTKI GMINY PRZECHLEWO

Kościół parafialny w Przechlewie p.w. Św. Anny wraz z otoczeniem oraz wystrojem wnętrza

Kościół jest zabytkiem budownictwa sakralnego (barok) z przełomu XVII i XVIII w. Nie znana jest dokładna data wybudowania kościoła. Wzmianka z 1653 r. mówi, że pierwsza przechlewska świątynia była drewniano-murowana, salowa z dwoma ołtarzami. Na początku XVII w. była bogata w przedmioty liturgiczne: cztery wielkie lichtarze i kielich, a także srebrny kielich, pozłacany krzyż z relikwiami i monstrancją. W 1688 roku świątynia spłonęła, odbudowana padła ofiarą kolejnego pożaru w 1714 r. Ponownie kościół odbudowano w 1720 r. zwracając go ku wschodowi. Konstrukcja wykonana była częściowo z drewna, częściowo z cegły. W latach 1898-1901 do szkieletowej świątyni dobudowano ceglaną nawę poprzeczną i prezbiterium. Po rozbudowie świątynia uzyskała plan krzyża łacińskiego, prezbiterium zamknięte jest trójbocznie we wschodniej części. Przy północnym ramieniu transeptu od wschodu znajduje się zakrystia, odpowiednio po południowej stronie – niska wieżyczka na planie koła, ze schodami na emporę w transepcie. Zachodnia, starsza część kościoła jest konstrukcji szkieletowej z murem wypełniającym z cegły. Ściany zwieńczone są profilowanym, belkowym gzymsem podokapowym. Elewacja zachodnia oszalowana jest deskami. W części zachodniej znajduje się nieczynna dzwonnica wtopiona w połacie dachu, ustawiona bezpośrednio na belkach stropu nad nawą główną. Dzwonnica zwieńczona jest barokowym hełmem z ośmioboczną latarnią. Na suficie, w nawie znajdują się dekoracje malarskie o charakterze narracyjnym, z motywem roślinnym. W witrażowych oknach w transepcie utrwalono nazwiska fundatorów rozbudowy kościoła. Wyposażenie późnobarokowe składało się z 3 ołtarzy, ambony z wyrzeźbionym Chrystusem i ewangelistami, chrzcielnicy oraz organów. Na placu kościelnym zawieszono na odbudowanej dzwonnicy zewnętrznej gotycki dzwon z 1405 r. z minuskułową inskrypcją i drugi, ulany w 1909 r. w Szczecinie.

- 1_kosciol_parafialny_pw._sw._anny_w_przechlewie.jpg

 

Kościół filialny p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej w Przechlewie

Kościół wybudowany został w 1911 roku. Planem, użyciem przypór, zastosowaniem ostrołukowego zamknięcia otworów okiennych, drzwiowych i blend – budowla nawiązuje jeszcze do XIX-wiecznego historyzmu. Już jednak opracowanie elewacji jest wynikiem nowych tendencji w architekturze XX w., dążących do uproszczenia formy. Płaski detal architektoniczny, uproszczone poprzez brak profilowania wykroje, operowanie dużymi płaszczyznami to m.in. nowe środki w opracowaniu architektury. Zachowane w pierwotnym rozplanowaniu wnętrze z pozornym sklepieniem beczkowym oraz z emporami pozorującymi podział wnętrza na trzy nawy- to pomyślany, indywidualny zamysł architektoniczny o spójnej formie i treści. Wartość obiektu podwyższa również starannie i indywidualnie opracowana stolarka drzwiowa z nawiązującymi do gotyku okuciami, szyldami i antabą.

Kościół wybudowany został na planie wydłużonego prostokąta z węższym prostokątnym prezbiterium od południowego-wschodu i kwadratową wieżą od południowego-zachodu. Przy prezbiterium od północnego-wschodu występuje zakrystia na planie prostokąta, wychodząca poza linię murów nawy; od południowego-zachodu znajduje się prostokątna klatka schodowa. Świątynia to obiekt jednonawowy z emporą przy trzech bokach nawy.

Bryła kościoła jest I-kondygnacyjna z IV-kondygnacyjną wieżą oraz niższymi od nawy klatkami schodowymi i zakrystią. Bryła główna nakryta jest dachem dwuspadowym o dużym spadku, wieża i prezbiterium odrębnymi dachami dwuspadowymi, klatki schodowe i zakrystia posiadają dachy pulpitowe. Pokrycie dachu stanowi dachówka ceramiczna układana w podwójną łuskę.

Elewacja obiektu podzielona jest 2 rzędami otworów okiennych; w przyziemiu występują małe okna zgrupowane po trzy, nad nimi duże otwory okienne zamknięte łukami ostrymi. Na wieży elewacje podzielone są ostrołukowymi, otynkowanymi blendami, biegnącymi przez trzy kondygnacje.

Nad nawą i prezbiterium występuje sklepienie drewniane, podniebienie wykonane jest z desek ze współczesnymi malowidłami. W kruchcie i zakrystii występuje strop belkowy, w kruchcie podsufitka wykonana jest z desek z dekoracją płycinową (krótsze boki płycin zamknięte są parami łuków pełnych).

Fundamenty kościoła są kamienne, ściany murowane z cegły, więźba dachowa jest drewniana, schody zewnętrzne wykonane są z granitu, natomiast wewnętrzne są drewniane.

Stolarka drzwiowa i okienna jest autentyczna, wykonana z drewna; drzwi ramowo-płycinowe posiadają ozdobne szyldy i rozgałęzione zawiasy.

Na wyposażeniu kościoła jest chrzcielnica ze sztucznego kamienia ze srebrną misą, krucyfiks, 2 świeczniki korpusowe, empora z 6 malowidłami, ławki z czasów budowy kościoła.

- 2_kosciol_filialny_p.w._matki_boskiej_czestochowskiej_w_przechlewie.jpg

 

Kościół parafialny p.w. Św. Wawrzyńca wraz ze znajdującym się pod nim gruntem

Kościół wybudowany został w latach 1933-1934 i poświęcony 6 czerwca 1934 r. Należał do parafii katolickiej, której historia w tej miejscowości sięga poł. XVI w. W Sąpolnie istniał kościół katolicki do początku XIX w. Nową, obecną świątynię katolicy wybudowali po ponad stuletniej przerwie, w nowoczesnym stylu, nawiązującym do modernizmu. Budowla o uproszczonej formie brył i kompozycji została wzniesiona na planie prostokąta z półokrągłą apsyda i dostawioną do korpusu wysoką wieżą na planie kwadratu. Elewacje pozbawione detalu architektonicznego podkreślają prosta formę budowli. Dostawiony do fasady trójarkadowy portyk i jednoskokowe szkarpy korpusu stanowią jedyny element rozczłonkowania i podziału elewacji. Wnętrze zachowane bez zmian – jednoprzestrzenne, nakryte surowym, belkowym stropem, podzielone regularnie przyściennymi filarami, z zamykającą ścianę południową (kościół nie orientowany) emporą organową z prospektem o modernistycznych formach. Surowość wnętrza podkreśla nie wyodrębnione prezbiterium. W kościele zachowana została pierwotna stolarka drzwiowa i ławki.

Wewnątrz absyda nie otwiera się na nawę i oddzielona jest od prezbiterium ścianą. W absydzie zlokalizowana jest zakrystia. Prezbiterium nie jest specjalnie wyodrębnione a ołtarz znajduje się w północnej części nawy. Od południowego-wschodu dostawiona jest do korpusu kwadratowa wieża. Wejścia główne w elewacji frontowej (południowej) poprzedzone są portykiem. W absydzie występują dwa wejścia boczne.

Bryła główna kościoła jest I-kondygnacyjna z niższą apsydą, natomiast wieża kościelna jest IV-kondygnacyjna. Nawa kościoła pokryta jest dachem dwuspadowym, natomiast wieża dachem czterospadowym.

Wyposażenie i wystrój pochodzące z czasów budowy kościoła stanowią ławki, empora, prospekt organowy, organy oraz 2 kamienne kropielnice w kruchcie kościoła. Chrzcielnica o cechach neobarokowych pochodzi prawdopodobnie z innego kościoła.

- 3_kosciol_parafialny_p.w._sw._wawrzynca_w_sapolnie.jpg

 

Dawny dwór w Płaszczycy (Imielno) wraz z otaczającym go parkiem

Jest to rzadko spotykany przykład barokowej, reprezentacyjnej budowli mieszkalnej z XVIII w. z ciekawą dekoracją sztukateryjną obramień okiennych i drzwiowych i tympanonu. Istniejący do dzisiaj budynek dworu pochodzi z II poł. XVIII w. (1745 r.) posiada bryłę parterową, podpiwniczoną w kształcie wydłużonego prostopadłościanu, nakrytego dachem czterospadowym, z szerokimi wystawkami z dwóch stron. Park obejmuje teren w kształcie nieregularnym, wydłużonym w kierunku południowo-północnym. Park otacza dwór z trzech stron. Drzewostan parku jest zróżnicowany, występują m.in. buki, klony, kasztany, sosny, dęby, jesiony. W części północno-zachodniej występują stare dęby i buki. Po stronie zachodniej dworu zlokalizowana jest polana z wnętrzem krajobrazowym na planie prostokąta, która otoczona jest z trzech stron ścianami drzew. Po stronie północnej parku znajduje się ogród.

- 4_dawny_dwor_w_plaszczycy_-_przod.jpg- 5_dawny_dwor_w_plaszczycy_-_tyl.jpg

 

Pałac i park w Wandzinie

Figuruje w rejestrze zabytków pod numerem: obecny A-1563, dawny A-335, wpisany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Słupsku decyzją nr PSOZ-I-5340/16/95 z dnia 20.09.1995 r.

Pałac jest przykładem rezydencji myśliwieckiej powstałej w 1 ćw. XIX w., usytuowanej wśród rozległych kompleksów leśnych, w otoczeniu parku o czytelnym założeniu z pojedynczymi drzewami pomnikowymi – dęby, modrzewie, jodła. Obiekt o niewielkich gabarytach i skromnej formie, wyróżnia się wyjątkowym wyważeniem proporcji poszczególnych elementów bryły i ich połączenia. Pałac wraz z parkiem, na tle otaczającej przyrody, stanowi zespół o wysokich wartościach architektoniczno-krajobrazowych.

Rezydencję myśliwską w I połowie XIX w. wybudował Andreas von Steckert. Stąd organizował wyprawy na łowy dla szlachty pruskiej. Pod koniec tegoż wieku okoliczne lasy (Puszcza Wandzińska) stały się własnością"Berliner Holzkontor A.G.” (Berliński Kantor Drzewny). Po szybkim wykarczowaniu lasów, ziemia została podzielona między kilkunastu osadników. W 1871 r. mieszkało tutaj 29 osób. Rabunkowa gospodarka doprowadziła do upadku majątku Dobro Leśne, który w 1928 r. został przekazany Wspólnocie Rady Gminnej w Przechlewie. W 1945 r. po opuszczeniu majątku przez wyzwolicieli, którzy doszczętnie zdewastowali zabudowania z pałacem włącznie, Wandzin przekazano Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu w Płaszczycy. Kolejnymi właścicielami pałacu byli: MPGK Bydgoszcz i Bydgoska Fabryka Kabli, która miała tutaj swój ośrodek wypoczynkowy (do 1980 r.). Przez blisko 12 lat pałac ulegał powolnej ruinie. Aktem notarialnym 5 listopada 1992 r., pałac i budynki gospodarcze wraz z 9,59 ha ziemi zostały przekazane w wieczyste użytkowanie Zarządowi Głównemu Stowarzyszenia"Solidarni Plus” w Warszawie. Uchwałą nr 18/92 ZG Stowarzyszenia utworzyła w Wandzinie ośrodek EKO"Szkołę życia” pod patronatem Marka Kotańskiego.

- 6_palac_w_wandzinie.jpg

- 7_palac_w_wandzinie_-_tyl.jpg

 

 

Zbliżające się wydarzenia
  • Serwis Samorządowu
  • Bezpłatny System Informacyjny - SISMS
  • Lokalna Grupa Działania Ziemi Człuchowskiej
  • Lokalna Grupa Rybacka Pojezierze Krajeńskie
  • Państwowa Komisja Wyborcza
  • Pomorski Ośrodek Doradztw Rolniczego
  • Pomorski Urząd Wojewódzki
  • Pomorskie w Unii
  • Pomorskie.eu
  • Portal NGo
  • Powiatowy Urząd Pracy w Człuchowie
  • Przechlewo24.pl
  • Starostwo Powiatowe w Człuchowie
  • Triathlon Przechlewo
  • Związek Gmin Pomorskich
  • WFOŚiGW w Gdańsku
  • Pomorskie 2020
Logo Ministerstwa Cyfryzacji i Administracji Projekt pn. "Budowa samorządowego portalu internetowego z dostosowaniem do potrzeb osób niepełnosprawnych" dofinansowany ze środków Ministra Administracji i Cyfryzacji
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij